Oteliniz 2004-2024 yılları arasında Booking.com üzerinden misafir kabul etti mi?
Cevabınız evet ise, otelinizin aşırı komisyon ödemesi nedeniyle zarar görmüş olması muhtemeldir. Bu sebeple Booking.com’dan tazminat talep etme hakkınız doğmuş olabilir. Booking.com’a karşı hak talepleriniz için Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB)’un da üye olduğu HOTREC ve diğer üyeleri olan Avrupa'daki otel dernekleri tarafından desteklenen bu kolektif dava girişimine siz de katılın.
Sonrasında geri kalan tüm aşamalar uzmanlarımız tarafından tamamlanacaktır
Sürecin Tarihsel Gelişimi
Avrupa Adalet Divanı (AAD), 19 Eylül 2024 tarihli kararıyla, Booking.com tarafından kullanılan fiyat paritesi hükümlerinin Avrupa rekabet hukuku kurallarına aykırı olduğunu tespit etti. Nitekim bu parite maddeleri Booking.com ile akdedilen sözleşmelerin tarafı olan otelleri rekabet hukuku bakımından piyasada dezavantajlı konuma getirdi ve Booking.com ile diğer çevrimiçi seyahat acenteleri (OTA) arasındaki fiyat rekabetini engelleyerek otellerin doğrudan satış kanallarını kısıtladı. Booking.com, rekabete aykırı parite maddelerini kullanarak, Türkiye dahil olmak üzere Avrupa'daki tüm otel ortaklarına ciddi boyutta maddi zarar verdi.
Avrupa ve Türk rekabet hukukunun genel ilkelerine göre; oteller, Booking.com'dan uğradıkları maddi zararlar için tazminat talep etme hakkına sahiptir. İlk öngörülere göre, oteller 2004 yılından bu yana Booking.com'a ödediği toplam komisyonların %30'unu veya daha fazlasını zarar tarihinden bu yana işleyen faiz tutarı ile birlikte geri alabilecektir.
Booking.com’un rekabet ihlallerinden etkilenen Türkiye’de faaliyet gösteren oteller de Booking.com’a karşı toplu davaya katılmaya davet edilmektedir. Bu davaya katılım ücretsizdir ve hiçbir otel nezdinde herhangi bir maliyet riski bulunmamaktadır.
Toplu dava, on yıldan fazla bir süredir Avrupa Adalet Divanı'nda, ulusal mahkemelerde ve ulusal rekabet kurumlarında otellerin çıkarlarını başarıyla temsil eden oldukça deneyimli hukuk ve ekonomi uzmanları tarafından yürütülecektir.
Booking.com Tarafından Kullanılan Parite Hükümlerinin Rekabete Aykırılığı
Booking.com, 2004 yılında Avrupa genelinde ve Türkiye'de parite hükümlerini uygulamaya koydu. Parite hükümleri aracılığıyla otellerin herhangi bir şekilde Booking.com platformunda sundukları fiyatlardan daha düşük fiyatlar veya daha iyi koşullar sunmasını yasakladı.
15 Ocak 2017 tarihinde Türk Rekabet Kurulu, Booking.com’un Türk otelleriyle yaptığı sözleşmelere parite hükümleri dahil etmesinin Türk rekabet hukukunun ihlalini oluşturduğunu tespit eden bir karar verdi. Türk Rekabet Kurulu’na göre, fiyat paritesi hükümleri çevrimiçi platformlar arasındaki rekabeti kısıtladı, daha küçük çevrimiçi seyahat acentelerinin (OTA’ların) pazara girişini ve büyümesini engelledi, otellerin fiyatlandırma esnekliğini sınırladı ve nihayetinde piyasa genelinde fiyat katılığı yarattı. [...]
19 Eylül 2024 tarihli kararıyla Avrupa Adalet Divanı (AAD), parite hükümlerinin “yan kısıtlamalar teşkil etmediğine” ve bu nedenle Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 101(1). maddesindeki rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar yasağı kapsamına girdiğine karar verdi. Ayrıca AAD, ilgili pazar tanımının dar olması ve yalnızca çevrimiçi seyahat acentelerini (otellerin doğrudan satışları ve meta arama motorları hariç tutulmak üzere) kapsaması gerektiğini de teyit etti. Bu tespitler, aynı rekabet karşıtı davranıştan etkilenmiş olmaları nedeniyle Türkiye’deki oteller bakımından da önem arz etmektedir.
2020 yılından bu yana, Almanya'da yaklaşık 2000 otel Booking.com'a karşı dava açtı ve rekabet hukukuna aykırı parite hükümlerinin kullanılması nedeniyle tazminat talep etti. Berlin Eyalet Mahkemesi 16 Aralık 2025 tarihli kararıyla otellerin haklı olduğuna hükmetti.
Buna paralel olarak, Avrupa Otelciler Birliği'nin (HOTREC) girişimi ile Avrupa'nın dört bir yanından 15.000'den fazla otel bir araya gelerek Booking.com'a karşı ortak bir dava açtı.
Bu girişim aracılığıyla TÜROB, sadece üye otellerine değil, Türkiye'deki tüm otellere, Booking.com'dan tazminat talep etme imkanı ile ilgili bu bilgilendirmeyi sunmayı amaçlamaktadır. TÜROB, bu konuda HOTREC ve diğer Avrupa otel birlikleriyle yakın iletişim halinde hareket etmektedir.
Türk otellerinin dava sürecini Hollanda’da yürütecek olan ekip; avukatlar, rekabet ekonomistleri, danışmanlar ve hizmet sağlayıcılardan oluşmakta olup, Berlin Bölge Mahkemesi’nde Booking.com’a karşı başarıyla sonuçlandırılan davayı yürüten ekiptir.”
Booking.Com Tarafından Kullanılan Parite Şartlarının Hukuka Aykırı Etkisi
Avrupa ve Türk rekabet hukukunun genel ilkelerine göre, rekabet kurallarına aykırı davranışlar tazminat taleplerine yol açabilmektedir.
Booking.com tarafından kullanılan parite hükümleri de otellerin aleyhine olacak şekilde rekabeti kısıtlama etkisine sahiptir. Nitekim ilgili parite maddeleri OTA'lar arasındaki fiyat rekabetini ortadan kaldırarak Booking.com’un komisyon rakamlarını yapay olarak şişirmiştir. İkinci olarak, parite maddeleri dolayısıyla çok daha uygun fiyatlı olan otellerin doğrudan dağıtım kanalları kısıtlanmıştır. Ayrıca, parite hükümleri yeni OTA'ların pazara girişini engellemiş ve daha küçük OTA'ları pazarın dışına çıkmaya zorlamış, dolayısıyla OTA pazarında sürekli bir oligopolleşmeye neden olmuştur. Tüm bunlar Alman Federal Kartel Ofisi (“FCO”) tarafından Booking.com'a karşı açılan davada ayrıntılı olarak incelenmiş ve Alman Federal Yüksek Mahkemesi tarafından kabul edilmiştir.
Bu nedenle, otellerin Booking.com tarafından rekabete aykırı parite hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan zararları çok boyutludur. Bir ön değerlendirme, otellerin 2004 yılından bu yana Booking.com'a ödedikleri toplam komisyonların %30'unu veya daha fazlasını faizleriyle birlikte geri alabileceklerini göstermektedir.
Hollanda'da Topluluk Davaları
Tazminat davaları, otellerin mukimi olduğu ülkenin ulusal mahkemelerinde açılabileceği gibi, davalı Booking.com BV'nin merkezi olan Hollanda’da da açılabilir. Mevcut durumda, aşağıda sayılan sebeplerden ötürü Hollanda mahkemelerinde Booking.com aleyhine dava açmak avantajlı görünmektedir:
- Booking.com B.V.’ye karşı merkezi Hollanda’da dava açılırsa uluslararası yargı yetkisiyle ilgili hiçbir tartışmaya mahal verilmemiş olacaktır.
- Amsterdam Bölge Mahkemesi, toplu rekabet davaları konusunda Avrupa'nın en deneyimli mahkemelerinden biridir. Bu konulara aşina olan mahkeme, hâlihazırda Alman otelleri ve Booking.com arasında devam eden tazminat davalarını yetkin ve sorunsuz bir şekilde yürütmektedir. Mahkemenin diğer tazminat davalarını da benzer şekilde ele alması beklenmektedir.
- Hollanda medeni usul hukuku temel olarak davacılar lehine hükümler öngörmektedir.
TÜROB etkilenen Türk otellerinden isteyenlerin taleplerini, Hollanda hukukuna uygun olarak kurulmuş Stichting Vakfı’na devrederek toplu davayla taleplerin bir araya getirilmesi ve Hollanda'da kolektif olarak ileri sürülmesi konusunda bilgi aktarıcı olmaktadır.
Otelcilik sektörünün temsilcileri Vakfın danışma kurulunda yer aldığı için kaydolan otellerin çıkarları üst düzeyde korunacaktır. Ayrıca Vakıf, TÜROB ile iletişim halinde olacaktır. Vakıf, deneyimli ve finansal açıdan güçlü dava finansörleri tarafından desteklenmektedir.
Hak taleplerinin Vakfa devredilmesi sayesinde, rekabete aykırılıktan etkilenen oteller Booking.com aleyhindeki davada doğrudan taraf olmayacağı için herhangi bir masraf veya riski üstlenmek zorunda kalmayacaklardır. Aksine Vakıf, devredilen tüm hak taleplerini kendi adına ve kendi riski altında ileri sürecektir.
Bunun yanında Vakıf, olası bir davadan önce Booking.com ile adil bir uzlaşma sağlamak için müzakereler yürütecektir. Tüm Avrupa yargı bölgelerindeki otelleri kapsayan kolektif yaklaşım sayesinde, Vakıf bu müzakerelerde güçlü bir konuma sahip olacaktır.
Hukuk ve Ekonomi Uzmanları
Booking.com aleyhindeki dava, rekabet hukuku alanında tazminat davalarında kapsamlı deneyime sahip ve yıllardır bu davayı yakından takip eden, Avrupa çapında uzman hukukçu ve ekonomistlerden oluşan bir ekip tarafından yürütülmektedir.
Bu girişim, otelleri ve otel birliklerini Avrupa Adalet Divanı’nda, ulusal mahkemelerde ve rekabet kurumlarında başarıyla temsil eden avukatlardan oluşan SGP Schneider Geiwitz & Partner'den Dr. Volker Soyez tarafından yönetilmektedir. Hollanda'daki davada Stichting Vakfı, ayrıca dava uzmanı Theodoor Verheij ve Bas Lem tarafından Brande & Verheij Hukuk Bürosu adına temsil edilmektedir. Yerel hukuk çerçevesinde gerekli hukuki desteğin sağlanabilmesi amacıyla, Stichting Foundation’a ayrıca uluslararası uyuşmazlıklar ve rekabet hukuku alanında deneyime sahip, Türkiye’de faaliyet gösteren bağımsız hukuk bürolarından Hergüner Bilgen Üçer Avukatlık Ortaklığı tarafından hukuki destek sağlanmaktadır.
Ekonomi uzmanları, Hollanda ve Avrupa mahkemelerinde rekabet hukuku tazminat davalarında güçlü bir deneyime sahip saygın ekonomi uzmanlarından biri olan Prof. Maarten Pieter Schinkel ve parite maddeleri üzerine kapsamlı araştırmalar ve yayınlar yapan Profesör Ulrich Laitenberger'dir. Davanın tüm yönetimi ve stratejisi, rekabet hukuku alanında toplu davaların yürütülmesinde Avrupa'nın öncüsü ve pazar lideri olan CDC Cartel Damage Claims'den Dr. Till Schreiber ve Dr. Christian Classen tarafından desteklenmektedir.”
Süreç Nasıl İşliyor?
Otelinizi sisteme kaydedin ve katılım ekibimizin size dönüş yapmasını bekleyin (Dönüşler genellikle birkaç gün içinde tamamlanmaktadır.)
Tüm faturaları Booking.com Extranet'ten indirin ve kişisel yükleme klasörünüze kaydedin.
Hakkınızın varlığı belirlendikten sonra, isterseniz Stichting Hotel Claims Alliance'a haklarınızı devretmek için size sunduğumuz katılım sözleşmesini imzalayın.
Stichting Hotel Claims Alliance kendi nam ve hesabına devraldığı talepler ileri sürecek ve dava süreci hakkında sizi düzenli olarak bilgilendirecektir. Başvuruların lehe veya aleyhe sonuçlanması fark etmeksizin tüm giderler Stichting Hotel Claims Alliance tarafından karşılanacaktır.
Tazminat taleplerinin başarıyla sonuçlanması ve tahsili halinde, tahsilattan Sözleşme esasları dahilinde ödemeleri tarafınıza yapılacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
2004 ile 2025 yılları arasında herhangi bir zamanda Booking.com'da listelenmiş olan Türkiye'deki tüm otel işletmecileri davaya katılmaya uygundur. Katılım için başka bir koşul öngörülmemiştir.
Katılımcı oteller açısından, devrettikleri hakları için yapılacak başvuruların lehe veya aleyhe sonuçlanması fark etmeksizin her halükarda herhangi bir maliyet veya risk bulunmamaktadır. Tüm risk ve maliyetler Stichting Vakfı tarafından üstlenilmiştir. Davanın başarıyla sonuçlanması halinde Stichting Vakfı tahsilattan Sözleşme esasları çerçevesinde pay alacaktır.
Sadece bu sistem üzerinden oteliniz/otelleriniz hakkında gerekli bilgileri doldurarak kayıt olmanız ve Booking.com faturalarınızı sisteme yüklemeniz yeterlidir. Hakkınızın varlığı belirlendikten sonra ilerlemek isterseniz, katılım sözleşmesini imzalamanız gerekecektir. Tüm katılım süreci boyunca size rehberlik edilecektir.
İşbirliğiniz prensip olarak otel(ler)iniz hakkında temel bilgileri sağlamak ve Booking.com faturalarınızı sisteme yüklemekle sınırlıdır. Sizin tarafınızdan başka bir işleme gerek duyulmayacaktır.
Hayır. Booking.com'un, bu girişime katılan otelinize karşı herhangi bir yaptırım uygulamaya çalışması Türk ve Avrupa Birliği hukukuna aykırı olacaktır. Örneğin, 2020 yılında yaklaşık 2000 otel tarafından açılan benzer bir toplu davada, Booking.com otellerin davasını (esastan olmamakla birlikte) kabul etmiştir.
Şu anda Türkiye'den birkaç yüz otelin bu topluluğa katılacağı tahmin edilmektedir. Katılımcı otellerle devam eden ticari ilişkilerini riske atması Booking.com'un ticari ve stratejik çıkarlarına da aykırı olacaktır.
Zarar miktarınız karşılaştırmalı piyasa modelleri temelinde ve tüm piyasa koşulları dikkate alınarak rekabet uzmanı ekonomistler tarafından hesaplanacaktır. İlk tahminlere göre, Booking.com'un komisyonları parite hükümleri sonucunda en az %30 oranında şişirilmiş olabilir. Dolayısıyla alacağınız tazminat tutarı; otel(ler)inizin 2004 ve 2024 yılları arasında Booking.com’a ödediği toplam komisyonun %30’u ve faizlerini kapsayan (Sözleşme esasları çerçevesinde yapılacak hesaplamalarla Stichting Vakfı’na ödenecek kısım hariç tutulmak ve bu tutardan düşülmek üzere) bir tutarda olabilir.
Geçtiğimiz yıllarda benzer topluluk davaları henüz mahkeme sürecine geçmeden, taraflar arasındaki uzlaşmalarla hızlı şekilde çözüme kavuşturulmuştur. Bu davada da benzer bir sonuç elde etmek için tarafımızca çaba gösterilecektir. Ancak, uzlaşma yoluyla hızlı şekilde çözüme kavuşmak büyük ölçüde Booking.com’a bağlıdır ve bu nedenle kontrolümüz dışındadır. Gerekli olduğu takdirde, masraflı ve daha uzun süren bir dava süreci de dahil olmak üzere, taleplerinizi yerine getirmek için gerekli olan tüm önlemler alınacaktır.
Bu süreçte otellerin menfaatinin korunması için önemli hususlardan biri faizlerin davacılar lehine işlemeye devam etmesidir. Daha uzun bir dava süresi, oteller için daha yüksek faiz talebi anlamına gelecektir. Dava sürecinin başlaması halinde, en geç 5 yıl içinde sonuç alınacağını öngörüyoruz.
Birinci aşamada, sürece katılan oteller ulaşabildikleri en eski tarihe kadar tüm faturaları Extranet'ten indirmelidir. Sistemde görünmeyen faturalar için ise e-postalar veya şirket içi arşivler kontrol edilebilir. Komisyon oranını teyit eden Booking.com sözleşmeleri (eski ve yeni) daha güçlü bir kanıt oluşturacaktır; ancak sadece faturaların sunulması da kabul edilebilir. Katılım için ayrıca her katılımcı otel işletmecisi için bir ticaret sicil kaydı özeti gereklidir.
Otellerin 2004 yılından bu yana Extranet'ten tüm faturaları indirmesi mümkün olmayabilir. Hala erişilebilir olan faturaların kayıt amacıyla yüklenmesi yeterlidir. Hem sözleşmeler hem de Dijital Piyasalar Kanunu kapsamında Booking.com geçmiş faturalara erişim sağlamakla yükümlüdür. Gerekirse, Hollanda medeni hukuku kapsamında 2004-2024 döneminin tamamı için komisyonla ilgili belgelerin tamamına erişim sağlamak mümkün olacaktır. Faturaların sunulamadığı hallerde, ödenen komisyonları yansıtan ERP sistem ekstreleri, genel muhasebe defterleri, vergi beyannameleri, yıllık hesaplar, banka ekstreleri gibi belgeler de aynı amaca hizmet edebilir.
Kural olarak, NACE kodu 55.10 kapsamına giren tüm konaklama işletmeleri, parite hükümlerinden etkilenen işletmeler olarak kabul edilir ve toplu davaya katılabilirler. Örneğin, oteller, konferans ve toplantı tesisleri olan oteller, tatil otelleri, süit/apart oteller, moteller bu kapsamda yer almaktadır. Tatil evleri/AirBNB veya kamp alanları gibi özel sağlayıcılar katılma hakkına sahip değildir. Şüphe durumunda, tereddüt etmeden katılım ekibiyle iletişime geçin.
Otel kaydını tamamladıktan ve Booking.com faturalarınızı sisteme yükledikten sonra hakkınızın varlığı tespit edilirse, ilerlemek isterseniz haklarınızın devri için kayıt sürecinin ilk aşaması olan katılım sözleşmesinin imzalanması süreci başlatılır. Sözleşme fiziki imza ile akdedilecektir.
Kayıt aşamasından Katılım Sözleşmesi’nin imzalanmasına kadar tüm süreç boyunca, katılım süreci ekibinin özel olarak görevlendirilmiş bir üyesi size destek olacaktır.